Ekspozita e përhershme muzeale, e vendosur në katin përdhes dhe në katin e parë në një sipërfaqe prej rreth 400 m², me një qasje të përshtatshme muzeologjike – duke përdorur dokumente, fotografi, objekte, harta, skica dhe materiale të tjera shoqëruese, të formësuara në mënyrë arkitektonike dhe artistike – i thekson ngjarjet më të rëndësishme historike gjatë Luftës Nacionalçlirimtare dhe Antifashiste në Maqedoni (1941–1945), në territorin e pjesës perëndimore të Maqedonisë. Kjo përfshin qytetet Tetovë, Gostivar, Dibër, Kërçovë dhe Strugë, të pushtuara nga Italia fashiste, si dhe Manastir, Ohër, Resnjë, Demir Hisar, Krushevë dhe Bërvenicë me rrethinat e tyre, të pushtuara nga Bullgaria fashiste.
Në hollin solemn të Muzeut është realizuar një afresk që simbolizon jetën e vështirë të popullit tonë nën sundimin e huaj, si dhe luftën e tij drejt lirisë së plotë. Në vitrininë e parë janë vendosur figurat e heronjve të popullit nga pjesa perëndimore e Maqedonisë, të paraqitur në mënyrë artistike, së bashku me një pjesë të armatimit të tyre personal. Përreth saj janë vendosur flamujt e brigadave që kanë vepruar në këtë territor.
Në mënyrë kronologjike, vetë ekspozita muzeore na udhëheq nga gjysma e dytë e shekullit XIX, përmes kryengritjeve dhe revoltave të organizuara të popullit maqedonas kundër okupatorit osman pesëshekullor. Fillimisht filluan të formoheshin çeta fshatare për vetëmbrojtje, ndërsa në vitet 1880/81 shpërtheu Kryengritja e Brsjacëve, e cila përfshiu qytetet Kërçovë, Prilep, Krushevë dhe Ohër, si dhe mbi 60 fshatra në këtë pjesë të Maqedonisë.
Përveç lëvizjeve çlirimtare kombëtare, respektivisht kryengritjeve dhe revoltave në gjysmën e dytë të shekullit XIX, ndodh edhe një rilindje kulturore ose popullore. Në një vitrinë të veçantë janë paraqitur një pjesë e rilindësve maqedonas, së bashku me faksimile nga veprat e tyre.
Formimi i Organizatës Revolucionare Maqedonase, në Selanik më 23 tetor (4 nëntor) 1893, zë një vend të rëndësishëm në historinë e popullit maqedonas. Në një vend të veçantë janë paraqitur ideologët e ORM-së: Goce Dellçev, Dame Gruev, Pere Toshev, Gjorgje Petrov, Petar Pop Arsov, Gjorgji Sugarev, çetat që kanë vepruar në këto anë, si dhe vojvodët nga rajoni i Kërçovës.
Kryengritja e Ilindenit më 2 gusht 1903 dhe krijimi i Republikës së Krushevës janë paraqitur përmes fotografive të Krushevës para dhe pas kryengritjes, ikjes së popullsisë, presidentit të Republikës së Krushevës, Nikolla Karev, si dhe me një faksimile të Manifestit të Krushevës.
Kërçova dhe rrethi i saj zënë një vend të veçantë edhe gjatë Kryengritjes së Ilindenit të vitit 1903. U formuan çeta të udhëhequra nga vojvodët Jordan Piperkata nga fshati Kozicë, Naqe Janev nga fshati Lavçan, Arso Mickov nga fshati Podvis, Krste Aleksov nga fshati Dushegubicë, Vanço Srbakov nga fshati Vraneçicë, të cilët më 2 gusht 1903 sulmuan ushtrinë osmane në Kërçovë. Luftë të ashpra u zhvilluan në rajonin e Kopaçisë, në vendin e quajtur Gjurgjejca, pranë fshatit Reçan në zonën e Poduallës dhe përgjatë gjithë Luginës së Rrbetinës.
Në një vitrinë të veçantë, përmes fotografive dhe dokumenteve prezantohen Revolucioni Mladoturq nga viti 1908, Luftrat Ballkanike të viteve 1912/13, Lufta e Parë Botërore (1914-1918) dhe Konferenca e Paqes në Paris (1919). Këto ngjarje historike çuan në ndarjen e territorit etnik maqedonas, ku pjesa e Egjeut i takoi Greqisë, pjesa e Pirinit – Bullgarisë, dhe pjesa e Vardarit – Serbisë.
Në një pjesë të veçantë paraqitet jeta në Mbretërinë e SHS-së, pra në Jugosllavi, si dhe krijimi i lëvizjes kombëtare maqedonase – MANAPO, në verën e vitit 1936.
Më 6 prill 1941 filloi okupimi fashist i Jugosllavisë, dhe me këtë edhe i Maqedonisë, e cila përsëri u nda, këtë herë nga shtetet fashiste Gjermania, Italia dhe Bullgaria. Kičeva u okupua më 13 prill 1941 nga ushtritë fashiste gjermane, ndërsa më vonë, më 17 maj 1941, iu dorëzua forcave fashiste italiane. Një pjesë e rajonit të Kičevës, fshatrat në zonën e Luginës së Rbetinës, Kičevia e Poshtme dhe Prekuturla ranë nën okupimin fashist bullgar.
Menjëherë pas okupimit të Maqedonisë, u morën masa për nisjen e luftës kundër pushtuesit fashist. Në fillim të shtatorit 1941 u formua Komiteti i ri Provincialisë i PK-së për Maqedoninë dhe Shtabi Provincial i LNÇ-së për Maqedoninë.
Fillimi i kryengritjes kundër pushtuesit fashist, më 11 tetor 1941, paraqitet me një afresk në mur, të punuar nga piktori akademik Borko Lazeski.
Edhe në Kërçovë u morën masa për veprim të organizuar kundër pushtuesit. Për këtë qëllim, më 10 tetor 1941 u themelua Komiteti Lokal i PK të Maqedonisë për Kërçovën. Në ekspozitë janë të ekspozuara portrete të të gjithë anëtarëve, si dhe fotografia e shtëpisë ku u themelua Komiteti Lokal për Kërçovën.
Gjatë vitit 1942 kanë ndodhur disa ngjarje të rëndësishme, të cilat janë paraqitur në ekspozitë, dhe ato janë: më 28 mars u organizua greva e punëtorëve të kalave; më 22 prill u arrestuan sekretari dhe disa anëtarë të Komitetit Lokal të PKM-së për Kërçovën; më 15 qershor u organizuan demonstrata të grave kundër pushtuesve; më 15 tetor u organizua greva e punëtorëve të hekurudhës; gjatë gjithë vitit në disa fshatra u formuan komitete ilegale të Lëvizjes Popullore Çlirimtare, si organet e para të pushtetit popullor.
Ekspozita permanente e muzeut vazhdon me ngjarjet historike të vitit 1943. Së pari, në maketë paraqitet shtëpia në Tetovë ku më 19 mars 1943 u mbajt mbledhja e parë e Komitetit Qendror të PK të Maqedonisë.
Në pranverën e vitit 1943 në zonën e Lopushnikut u formua baza partizane, ku ishin vendosur KQ i PKM-së dhe SHQ i LNÇ dhe AP të Maqedonisë, si dhe Shtypshkronja e Parë Partizane „Goce Dellçev“.
Më 25 mars 1943 u formua Njësia e Parë Partizane e Kërçovës “Kozjak”, ndërsa më 21 maj 1943 u formua Komanda Partizane Kërçovë-Mavrovë. Përmes fotografive, dokumenteve, kartave, skicave, si dhe me maketat e kolibave në Lopushnik dhe shtypshkronjën partizane, paraqiten ngjarjet historike nga gjysma e parë e vitit 1943. Me portret paraqitet figura e poetit dhe revolucionarit maqedonas Koço Racin, i cili më 13 qershor 1943 humbi jetën në Mal Lopushnik.
Një vend të veçantë zë edhe formimi i Batalionit të Parë Maqedonas „Mirçe Acev“ më 18 gusht 1943 në Malin Slavëj.
Pas kapitullimit të Italisë fashiste më 8 shtator 1943, i cili në muze është paraqitur me mozaik, më 11 shtator 1943 luftëtarët e Brigadës së Dytë të Kërçovës dhe Brigadës së Parë të Mavrovës, ndërsa ditën pasardhëse luftëtarët e batalionit „Mirçe Acev“ hyjnë në Kërçovë , dhe kështu Kërçova bëhet qyteti i parë i çliruar në Maqedoni gjatë Luftës Nacional-Çlirimtare (1941-1945). Përveç Kërçovës , është çliruar edhe Debari dhe është krijuar një territor i lirë nga mali Bukoviq në veri deri në fshatin Botun në jug.
Në ekspozitën e muzeut gjenden fotografi, dokumente, karta, skica, vizatime, si dhe shumë sende historike që paraqesin jetën në territorin e lirë, dhe atë: mitingjet dhe fjalimet, krijimin e KNÇ lokale, shkollën e parë në gjuhën maqedonase në fshatin Podvis, përdorimin e trenit nga njësitë partizane dhe banorët, formimin e referencës fetare, deri te betejat për mbrojtjen e territorit të lirë më 1 tetor 1943 në Bukoviq dhe më 5 dhe 6 tetor 1943 pranë fshatit Klenoec.
Gjatë kësaj periudhe në Kërçovë, pikërisht në muze, ishte vendosur Shtabi Kryesor i Luftës Nacional-Çlirimtare (LNÇ) dhe i Ushtrisë Nacional-Çlirimtare të Maqedonisë (APM) me komandantin Mikhailo Apostolski në krye. Në këtë pjesë të muzeut ndodhet edhe dhoma përkujtimore ku ruhen sende historike, dokumente, karta dhe skica.
Në një vitrinë të veçantë ekspozohen: pushkë angleze, pistoletë “Patent”, automatik “Sten”, një pjesë e parashutës dhe një hartë e Gadishullit Ballkanik, e punuar në mëndafsh, të dedikuara për Misionin ushtarak anglez pranë Shtabit Kryesor të Luftës Nacional-Çlirimtare dhe Ushtrisë Nacional-Çlirimtare të Maqedonisë.
Ekspozita permanente muzeale vazhdon me themelimin e Brigadës së Parë Maqedono-Kosovare të Ushtrisë Nacional-Çlirimtare më 11 nëntor 1943 në fshatin Slivovo, pastaj Marshimin e Shkurtit (shkurti 1944), si dhe kthimin e brigadës në këtë pjesë të Maqedonisë (pranvera e vitit 1944) dhe formimin e Brigadës së Parë Maqedonase të Ushtrisë Nacional-Çlirimtare më 8 qershor 1944 në fshatin Lokov, në rajonin e Strugës.
Një vend të veçantë në ekspozitë zë mbajtja e Seancës së Parë të ASNOM-it më 2 gusht 1944 në manastirin "Shën Prohor Pçinski". Ekspozohen dokumentet e miratuara në ASNOM si dhe fotografitë e Metodija Andonov Çento, presidentit të Presidiumit të ASNOM-it, dhe sekretarit Dr. Vladimir Polezhinoski, jurist nga Kërçova.
Pastaj, ekspozita muzeale vazhdon me operacionet përfundimtare për çlirimin e Maqedonisë (19 nëntor 1944), thyerjen e Frontit të Sremit (prill 1945), në të cilin mori pjesë edhe Korpusi i 15-të maqedonas. Në këtë pjesë të ekspozitës ndodhen mitralozë të prodhimit sovjetik, italian "Breda", çek "Zbrojevka", gjerman "Sharec" dhe danez "Madsen".
Ekspozita e përhershme muzeale përfundon me fotografi nga referendumi për një Republikë të Maqedonisë së pavarur dhe sovrane, i mbajtur më 8 shtator 1991.
